Netwerkbijeenkomst Alkmaar

Mededelingen vanuit het Steunpunt

Het Steunpunt richt zich op de thema’s cultuurbeleid van de provincie Noord-Holland:

  • Archeologie
  • Monumenten en herbestemming
  • Cultuurlandschappen
  • Omgevingswet

Het Steunpunt organiseert verschillende bijeenkomsten en cursussen en heeft een loketfunctie voor vragen vanuit gemeenten. Zie ook de website: www.steunpunterfgoednh.nl. Via de website is aanmelding voor de nieuwsbrief mogelijk. Heeft u project ideeën of ruimtelijke vraagstukken? Dan kunt u contact opnemen met het Steunpunt via info@steunpunterfgoednh.nl.

Mededelingen vanuit het Steunpunt
Erfgoed Deal

Marjorie Verhoek, programmaleider van de Erfgoed Deal vertelt over het samenwerkingsverband tussen de ministeries OCW, BZK, IenW en LNV, Interprovinciaal Overleg (IPO), Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Federatie Grote Monumentengemeenten, Federatie Instandhouding Monumenten, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, LandschappenNL, het Rijksvastgoedbedrijf en de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit. Doel is het behoud en het gebruik van erfgoed bij de grote ruimtelijke opgaven van dit moment: energietransitie en verduurzaming, klimaatadaptatie en stedelijke groei en krimp. Marjorie behandelt een aantal voorbeelden van projecten die gestart zijn. Alle gemeenten kunnen zelf goede initiatieven en projecten vanuit de Erfgoed Deal financieel laten ondersteunen, mits deze voorbeeldstellend zijn voor vergelijkbare opgaven waarbij erfgoed als aanleiding dient voor ontwikkeling van een betere en mooiere leefomgeving. Binnenkort staat alle informatie over de Erfgoed Deal op www.erfgoeddeal.nl. Tot die tijd kun je mailen naar erfgoeddeal@cultureelerfgoed.nl.

Presentatie Marjorie Verhoek
Excursie Grote Kerk
Excursie Archeologisch Centrum
Publiek betrekken en het belang van communicatie

Nancy de Jong – Lambregts, stadsarcheoloog en coördinator erfgoed van het Team Erfgoed bij de gemeente Alkmaar neemt de deelnemers mee in de visie van de gemeente op het gebied van erfgoed na het samengaan van de gemeenten Alkmaar, Graft, De Rijp en Schermer, dat aanleiding was voor nieuw erfgoedbeleid. Daarbij werden de inwoners in een participatieproces de vraag voorgelegd hoe met hun erfgoed om te gaan, zodat het beleid voor en door de inwoners van Alkmaar ontwikkeld werd. Het gemeentebestuur onderschrijft de versterkende werking tussen erfgoed, cultuur en economie en trekt extra middelen uit om het Alkmaarse erfgoed te behouden en waar mogelijk te versterken. Naast overheidsinmenging bij ingrepen en financiële steun bij onderhoud en restauratie, ondersteunt zij daarnaast ook initiatieven uit de samenleving die het erfgoed onder de aandacht. Zo probeert de gemeente Alkmaar met initiatieven als de Monumentenloods, aanwijzingsprocessen, een nieuwsbrief en innovatieve erfgoedprojecten de balans te bewaren tussen de authenticiteit en dynamiek van het erfgoed, waarbij het gesprek met de initiatiefnemer voorop staat.

Presentatie Nancy de Jong – Lambregts
Borgen van provinciale (stolpen)structuren

Het Steunpunt presenteerde de verschillende activiteiten die afgelopen jaren op het gebied van stolpen zijn uitgevoerd. In 2018 publiceerden we samen met de Boerderijenstichting ‘Vierkant achter de stolp 2.0’ een model voor een gemeentelijke stolpennota. In dezelfde periode heeft het Steunpunt de beeldbank van de Boerderijenstichting omgevormd tot kaart. De uitgebreide kaart is te vinden in de kaartviewer van de Boerderijenstichting, maar ook in de algemene kaartviewer van het Steunpunt. De gegevens achter de kaart zijn ook beschikbaar voor gemeenten. Daarna volgde de een introductie op de nieuwe handreiking ‘Stolpenstructuren in het omgevingsplan’ en de première van het bijbehorende filmpje. De handreiking en het filmpje zijn bedoeld om samen gemeenten te helpen bij het borgen van provinciale (stolpen)structuren.

Presentatie stolpenstructuren
Artikel Stolpenstructuren in het omgevingsplan

Toekomst religieus erfgoed

Vijf programmalijnen:

  1. Op lokaal niveau opstellen van integrale kerkenvisies
  2. Opzetten van een ondersteunende kennisinfrastructuur
  3. Draagvlakbevordering voor kerkgebouwen
  4. Bevorderen van toegankelijkheid kerkgebouwen
  5. Steunen van verduurzaming kerkgebouwen

Voor meer info zie https://www.toekomstreligieuserfgoed.nl/.

Woonhuissubsidie vervangt fiscale aftrek

Als particuliere eigenaar van een rijksmonument met woonfunctie (volgens de BAG) kunt u jaarlijks een aanvraag indienen (Subsidiepercentage 38%. Van 1 maart tot en met 30 april 2020 kan de woonhuissubsidie voor het eerst aangevraagd worden over het jaar 2019.

Voor veel gestelde vragen zie: https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/subsidie-woonhuismonumenten.

Programma Instandhouding Archeologische Rijksmonumenten

De drie pijlers van het programma zijn:

  1. Opzetten van een archeologische monitor
  2. Betere communicatie met eigenaren
  3. Financiering van klein onderhoud

Voor meer info zie digitale brochure: https://www.cultureelerfgoed.nl/publicaties/publicaties/2019/01/01/programma-instandhouding-van-archeologische-rijksmonumenten.

Erfgoed Deal

In de Erfgoed Deal maken verschillende partijen afspraken over het behoud en het gebruik van erfgoed bij de grote ruimtelijke opgaven van dit moment. Zoals bijvoorbeeld energietransitie en verduurzaming, klimaatadaptatie en stedelijke groei en krimp.

De komende jaren zijn er in totaal zeven rondes om mee te doen met de Erfgoed Deal. Per jaar zijn er twee momenten om projecten aan te melden voor een bijdrage. Dat is elk jaar op 1 mei en 1 december. De looptijd van de Erfgoed Deal is tot en met 2022.

Noord-Hollandse waarderingskaart voor stolpboerderijen

De Gedeputeerde Staten hebben besloten om een waarderingskaart voor Noord-Hollandse stolpen te ontwikkelen, als middel om samen met gemeenten, erfgoedverenigingen en eigenaren tot een betere bescherming en benutting van stolpboerderijen te komen.

Fonds Herbestemming en Loods Herbestemming Monumenten

Zowel het Fonds Herbestemming als de Loods Herbestemming Monumenten zijn goed benut, met name door eigenaren van gemeentelijke monumenten.

Actualisering provinciale monumentenlijst

De herijking van de provinciale monumentenlijst is voltooid. Gemeenten hebben monumenten overgenomen. Nu vindt er actualisatie van het herijkte register plaats.

Archeologie

  • Er is een tijdelijke tentoonstelling over de opgegraven molenplaats bij de Beemster in Huis van Hilde.
  • Er zijn plannen van Kaap Skil voor nieuwbouw voor het Palmhoutwrak. De provincie neemt deel in de ontwikkeling van het vernieuwde Kaap Skil, om de jurk en andere vondsten in de collectie veilig te kunnen presenteren.

Publieksprojecten

  • Stelling van Amsterdam en Nieuwe Hollandse Waterlinie: in juli wordt verwacht dat de Nieuwe Hollandse Waterlinie wordt toegevoegd aan het UNESCO Werelderfgoed Stelling van Amsterdam. Daarmee ontstaat het werelderfgoed Hollandse Waterlinies.
  • Vanuit de integrale insteek van de vrijetijdseconomie is de grote samenhang tussen erfgoed, landschap en toerisme van groot belang. De inzet van aansprekende en vernieuwende beelden en verhaallijnen voor bewoners en bezoekers is een effectieve en duurzame manier om de publieksgerichte beleving en het economisch rendement van erfgoed te vergroten. Door deze wijze van behoud, beheer en het uitdragen c.q. het ‘vermarkten’ van erfgoed, cultuur en landschap, versterken we niet alleen het DNA van een gebied en de trots van bewoners, maar ook het (cultureel-maatschappelijke) profijt en het economisch rendement ten behoeve van bewoners, bedrijven en bezoekers.

Herijking cultuurbeleid

Het provinciale cultuurbeleid loopt eind 2020 af. Dit jaar wordt het beleid geëvalueerd en herijkt voor de komende jaren. We verwachten geen grote wijzigingen in het beleid, wel accentverschuivingen. De provincie heeft daarvoor als belangrijkste vragen aan de deelnemers van de netwerkbijeenkomst:

  • Hoe is ons beleid van de afgelopen jaren ervaren?
  • Zijn er aanbevelingen voor wijzigingen?

(Beeldverantwoording: Steunpunt Monumenten & Archeologie Noord-Holland)