Kameleontisch dubbelgebruik: een zonneweide op technisch water – Texel

Projectgegevens

Naam Kameleontisch dubbelgebruik: een zonneweide op technisch water
Datum 21-12-2018
Adres Roggeslootweg 6, De Cocksdorp, Texel
Opbrengst 780 kW
Oppervlakte 7.728 m2
Gerealiseerd ?
Bedrijf Exploitatiebedrijf de Krim
Landschappelijke inpassing Iwan Groothuis, directeur van Exploitatiebedrijf de Krim samen met Firma Tatenhove
Uitvoering InnoFundNL in samenwerking met Texel4Trading

Bevindingen van de selectiecommissie
  • Goed voorbeeld van utilitair dubbelgebruik
  • De schittering van de panelen past goed bij de schittering van het water; kameleontisch dubbelgebruik
  • De transformatorhuisjes en andere technische installaties zijn netjes weggewerkt
  • Doordat de panelen dicht op elkaar liggen lijken ze een tweede huid te vormen op het water
  • De zonneweide is aan het zicht onttrokken door een natuurlijk ogend talud
  • De panelen volgen de contouren en lengtelijnen van het bassin
Golfbaan de Texelse

De Krim Texel is een groot Texels recreatiebedrijf; een van hun negen locaties is golfbaan De Texelse bij Cocksdorp. In 2015 kocht De Krim een boerderij van Staatsbosbeheer. De boerderij omvatte schuren en landbouwgrond en grensde aan een golfbaan. De greenkeepers (de tuinmannen en -vrouwen die de golfbaan onderhouden) hebben hun intrek genomen in de boerderij en schuur; de rest van de gronden werd omgevormd tot irrigatiebassin om de golfbaan mee te irrigeren. Het idee voor een drijvende zonneweide werd geboren doordat er dagelijks 18,000 liter water verdampte uit de opslag.

Proces

‘Vooroverleg is van essentieel belang’, vindt Esther Krijnen van InnofundNL, het bedrijf dat verantwoordelijk was voor de SDE subsidieaanvraag en de procesbegeleiding van installaties. ‘Het proces verliep heel soepel omdat er vanaf het begin ruggenspraak werd gehouden met verschillende overheden, zoals gemeente, provincie en waterschap. Het is beter om zo snel mogelijk potentiele knelpunten in beeld te hebben zodat je daar op kunt anticiperen’. Na overleg met de gemeente Texel en Provincie Noord-Holland werd duidelijk dat het betalen van bouwleges en het doen van een melding voldoende was; er was geen sprake van een vergunningsplicht. Dit omdat de grond al in eigen bezit was, de functie gelijk bleef in het bestemmingsplan, het bassin niet in een natuurgebied lag, het geen natuurlijk water betrof én het irrigatiebassin géén aansluiting had op het openbare waternet.

Succesfactoren

De samenwerking tussen verschillende ervaren partijen met andere expertise heeft geleid tot een logisch in het landschap ingepaste zonneweide. InnoFundNL heeft kennis over subsidies en groene financieringsmogelijkheden. Texel4trading, een bedrijf dat zich gespecialiseerd heeft in het leveren en installeren van duurzame installaties, heeft de innovatieve drijvende betonnen elementen ontwikkeld waar de zonnepanelen op gemonteerd zijn. En het ontwerp voor de zonneweide is gemaakt door Iwan Groothuis, directeur van de Krim, in samenwerking met hoveniersfirma Tatenhove.

Het irrigatiebassin functioneert nu beter dan voorheen omdat een deel van de 18,000 liter water per dag bespaard wordt. Bovendien heeft de verkoelende werking van het water tot gevolg dat de zonnecollectoren minder heet worden waardoor het rendement hoger is. Doordat er minder direct zonlicht op het water valt is de productie van algen ook sterk afgenomen, waardoor de pompen van het irrigatiesysteem van de golfbaan minder snel verstopt raken en langer meegaan. Bij natuurlijk water is de afname van biodiversiteit onwenselijk maar bij dergelijk technisch water is het juist een voordeel. Ook heeft de grond een extra renderende functie gekregen.

Tips

‘Vaak is het grootste struikelblok de kwaliteit van het netwerk, in Nederland in ieder geval. Je moet als eerste vooronderzoek doen op locatie om te kijken of het elektriciteitsnet de productie aan kan. Als dat niet het geval is wordt het financiële plaatje namelijk heel ingewikkeld’, aldus Krijnen. Recreatiepark de Krim gebruikt een groot gedeelte van de geproduceerde energie zelf, maar ze moeten ook kunnen terug leveren aan het net tijdens piekproductie. Omdat de Krim gesitueerd is aan een hoofdweg waren de reeds aanwezige kabels van voldoende kwaliteit om de extra belasting aan te kunnen.

Van idee tot ontwerp tot uitvoering: alles lijkt hier buitengewoon makkelijk te zijn verlopen. Dit zal eerder de uitzondering dan de regel zijn. Toch is het opvallend dat de drijvende zonneweide – zonder vergunningplicht, en zonder sturing op de uitvoering, ontwerp of het proces door gemeente of provincie  –  een logisch onderdeel van het landschap lijkt te zijn geworden. Dit heeft met de uitvoering te maken maar ook met het feit dat de plaatsing van zonnepanelen op golvend, schitterend water, een uitermate goede match blijkt te zijn.

(Tekst: Rosanne Bruinsma | Beeld: Daniel Nicolas | Selectiecommissie: Peter de Ruyter, Jandirk Hoekstra, Marlies van Diest)