Duurzaam Erfgoed Congres 2019

De leegstaande Centrale Markthal in Amsterdam, een voormalige groente- en fruitmarkthal, werd op 6 juni 2019 voor een dag herbestemd als congrescentrum. Op het hoofdpodium in de overweldigende hal werd die dag het Duurzaam Erfgoed Congres geopend door gedeputeerde Jack van der Hoek. Als eerste spreker zette hij meteen de toon voor de dag, door te verwijzen naar recent onderzoek, dat aantoonde dat voor 80% van de monumenten een energielabel A of B haalbaar is, met behoud van monumentale waarden en een realistische terugverdientijd. Uiteraard vraagt dit wel om ‘groene meesters’: ontwerpers die in deze Groene Eeuw passende oplossingen weten te vinden voor de energietransitie in ons Noord-Hollandse landschap en die bewijzen dat monumenten mee kunnen met hun tijd. Om dit proces te stimuleren overhandigde dagvoorzitter Suze Gehem van De Groene Grachten vier nieuwe Groene Menukaarten aan Jack van der Hoek.

Dat er nog een lange weg te gaan is en dat er een grote behoefte is aan ontwerpkracht en innovatie, liet hoofdspreker Andy van den Dobbelsteen nogmaals zien. Als hoogleraar Climate Design & Sustainability aan de TU in Delft ontkrachtte hij tijdens zijn college allereerst de meest hardnekkige opvattingen over klimaatverandering en schudde hij de aanwezigen wakker door inzichtelijk te maken waarom Nederland vandaag de dag nog ver achterloopt in het oplossen van de energieopgave die er ligt. Het vraagt om een inhaalslag, met innovatieve oplossingsrichtingen waarbij pv-panelen kwaliteit toevoegen, duurzaam (bio)gas voldoende beschikbaar wordt gemaakt en warmtenetten inpasbaar worden gemaakt in de bestaande infrastructuur.

Presentatie Andy van den Dobbelsteen

In de voormalige koelcellen van het complex werd vervolgens tijdens 12 verschillende deelsessies verder ingegaan op de impact van de energietransitie op het Noord-Hollands erfgoed: archeologisch, landschappelijk en monumentaal. Er werd gesproken over innovatieve oplossingen en voorbeeldprojecten, maar ook over de mogelijkheden om als overheden met beleids- en samenwerkingsvormen de ruimtelijke kwaliteit te kunnen blijven borgen, nu het versnellen van de transitie het uitgangspunt begint te worden. De enorme hal bood tevens ruimte aan een grote luchtfoto van Noord-Holland, waar deelnemers gedurende de dag op schaal windmolens en zonneparken konden plaatsen, op de in hun ogen meest geschikte plek. De door de deelnemers ‘opgewekte’ energie vertegenwoordigde slechts 4% van de totale energievraag van Noord-Holland en 10% van de energievraag voor de gebouwde omgeving – de opgave is dus enorm.

Dankzij de voorstelling van de Stadsastronauten, waande iedereen zich aan het einde van de dag even een astronaut. De zaal werd zich bewust van het perspectief vanuit de ruimte op aarde en wat het effect daarvan op de mens is. Astronauten voelen nadat ze de aarde van grote afstand hebben gezien steevast een grote liefde voor de planeet, een gevoel van verbondenheid met al het leven op aarde, het besef dat er geen alternatieve planeet is en de drang om hierdoor in actie te komen.

Marjolijn van Heemstra (Stadsastronauten):

“Als mensen meer van ons willen weten kunnen ze zich inschrijven voor de nieuwsbrief van Monnik of van mij (of allebei). Verder schrijf ik dus voor de Correspondent over ruimte(vaart) en daar kunnen mensen ook stukken teruglezen die aan het thema van onze lezing gerelateerd zijn.

Hier is het filmpje waar we niet meer aan toe kwamen, over wat er gebeurt als mensen plotseling dat uitzicht wél weer zien.”

Filmpje Stadsastronauten

Deze terugblik op het congres is gebaseerd op het verslag van Sander van Alphen, trainee bij de gemeente Alkmaar. Het Duurzaam Erfgoedcongres werd door provincie Noord-Holland georganiseerd in samenwerking met BOEi, De Groene Grachten en het Steunpunt Monumenten & Archeologie Noord-Holland. Hier onder kunt u presentaties van de deelsessies terugvinden en de foto’s bekijken.

Erfgoed en energiestrategie: een goed samenspel
Bodemdaling in veengebieden
Het verleden is niet passé
Duurzaam Waardevol
Routekaart Verduurzaming Monumenten
Duurzame transitie Centrale Markthal
Lancering De Groene Menukaart
No regret: verduurzaming van historische panden in de praktijk
Hollandse Meesters van de Groene Eeuw
De Centrale Markthal, Amsterdam
Jack van der Hoek, provincie Noord-Holland
Naast de provincie waren de organisatoren: De Groene Grachten, het Steunpunt Monumenten & Archeologie Noord-Holland en BOEi
Hoe zou jij een zonneweide of windmolen inpassen?
Deelsessie 'Duurzaam Waardevol' van MOOI Noord-Holland
De Stadsastronauten sloten het programma af

(Beeldverantwoording: AIKO.nl en Steunpunt Monumenten & Archeologie Noord-Holland)